De twee wegen in de bijbel

Er kunnen twee wegen worden bewandeld: een slechte en een goede. Om aan te geven dat de goede weg bewandelen niet makkelijk is, schetst Jezus in het bijbelboek Matteüs een beeld van een weg die smal is en die daarom niet makkelijk te vinden is.

Matteüs 7: 13-14 (Groot Nieuws Bijbel) Jezus zegt in de bergrede: 13 'Ga naar binnen door de nauwe poort. Want de poort en de weg die naar de ondergang leiden, zijn ruim en breed, en velen gaan die weg. 14 Maar de poort en de weg die naar het leven leiden, zijn nauw en smal, en maar weinigen vinden die weg.'

Op andere plaatsen in de bijbel komen we soortgelijke beelden tegen. Hier volgen twee relatief bekende voorbeelden.

Lucas 13: 23-24 (Groot Nieuws Bijbel) 23 Iemand vroeg hem (Jezus): `Heer, is het aantal mensen dat gered wordt, klein?' En hij antwoordde, hem en de anderen: 24 `Strijd ervoor om binnen te komen door de smalle deur, want ik zeg u: velen zullen proberen binnen te komen maar zullen het niet kunnen.'

Psalm 1 (NBG 1951) 1 Welzalig de man die niet wandelt in de raad der goddelozen, die niet staat op de weg der zondaars, noch zit in de kring der spotters; 2 maar aan des Heren wet zijn welgevallen heeft, en diens wet overpeinst bij dag en bij nacht. 3 Want hij is als een boom, geplant aan waterstromen, die zijn vrucht geeft op zijn tijd, welks loof niet verwelkt; al wat hij onderneemt, gelukt. 4 Niet alzo de goddelozen: die toch zijn als kaf dat de wind verstrooit. 5 Daarom houden de goddelozen geen stand in het gericht, noch de zondaars in de vergadering der rechtvaardigen, 6 want de Here kent de weg der rechtvaardigen, maar de weg der goddelozen vergaat.

De twee wegen in ons eigen leven

Anonieme prent, 1875

Bron: C.W. Mönnich / Michel van der Plas; Het Woord in Beeld;
Ten Have, Baarn, 1977; blz. 145; ISBN 9025901069

Klik op de plaat om hem in een nieuw venster in het groot te zien
(175 kB)

Hoewel aardig oud, is dit nog steeds de plaat die bij velen op het netvlies verschijnt als zij 'de brede en de smalle weg' horen. Deze prent is lang gebruikt als voorbeeld en waarschuwing en heeft diepe indruk gemaakt op jong en oud. De tekenaar heeft vrijwel alle onderdelen voorzien van een verwijzing naar een bijbelgedeelte.

Kijk hoe het afloopt met de bewandelaars van de brede weg. Als gevolg van o.a. hun bezoek aan de danszaal, het speelhuis en de bank van lening, maar natuurlijk ook door voor de hand liggender kwaad, belanden zij uiteindelijk in het hellevuur.

Ga je echter door het smalle poortje, dan begeef je je op een even zo smal weggetje dat er niet bijzonder aantrekkelijk uit ziet. Nogal saai eigenlijk: veel rotsen, weinig te doen, weinig mensen. Het is duidelijk dat je heel wat moeite moet doen deze weg te bewandelen om zo uiteindelijk het nieuwe Jeruzalem (de hemel) te kunnen betreden.

De plaat bevat veel elementen die tegenwoordig door vele gelovigen niet meer worden gezien als slecht. Ook het idee dat er maar één goede weg is, is voor lang niet iedereen meer reëel. Misschien spreken we op z'n hoogst nog voor iedereen als we zeggen dát er zoiets is als een slecht leven leiden. Wat dat inhoudt, is voor iedereen weer verschillend. Volgens de bijbel echter, zijn er toch maar twee wegen. Wat er op welke weg thuishoort, kun je deels wel bepalen door de bijbel te bestuderen, maar het is nergens letterlijk aangegeven. Duidelijk is wel dat er géén derde weg (middenweg) is. De tekenaar laat wel bruggetjes zien tussen de twee wegen. Je kunt de overstap maken, je kunt je bekeren, maar dat is dus in één keer; het kan immers geen tussenweg zijn.

In ons programma De Afslag, hebben wij, De Boodschappenjongens, het over zo'n overstap. We zeggen dat wij, kerkgangers in dit geval, soms nog niet eens op de smalle weg zitten, maar slechts op de afslag ríchting die smalle weg. Het doet vermoeden dat wij het dus toch hebben over een tussenweg, maar dat moet anders worden opgevat: wij, die kerkgangers dus, hebben het voorrecht om te weten dat er zoiets is als een smalle weg. Je zou kunnen zeggen dat we die afslag al ontdekt hebben, maar dat de vraag nu is: maken we er gebruik van?

Maar als we er gebruik van maken, hoe weten we dan wat goed en slecht is? Volgens ons is leven zoals Jezus dat gedaan heeft, de goede weg. We moeten hem dus bewust volgen. Er is in het echte leven geen duidelijke grens tussen twee wegen; we leven niet gescheiden van elkaar. Een andere weg volgen is daarom niet eenvoudig, je moet tegen de stroom in durven gaan, iets anders durven doen dan de grote massa.